• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
 güneşin doğduğu yer ArdahanGüneşin Doğduğu Yere Hoşgeldiniz.....
    • Ardahan Rehberi Sizindir
    • İş Yerlerinizi Ücretsiz olarak Tanıtabilirsiniz.
    • Ardahan Rehberine Ücretsiz İlan Verebilirsiniz
    • İlanlarınızı Bütün Ardahan'lılar Görür
    • Çıldır Gölü Balık Lokantaları, ücretsiz ilan verebilirsiniz
    • Ardahan Rehberi Sizidir
    • Ücretsiz İlan Verin
    • Ardahan Rehberi Sizidir
    • Ardahan Rehberi Sizindir
    • Ardahan ile ilgili düşüncelerinizi Formda paylaşın
    • ARDAHAN REHBERİ ÜCRETSİZDİR
    • Burada işletmenizi ücretsiz olarak tanıtabilirsiniz.
    • Kaşar Üreticileri Ücretsiz İlan Verin
    • Reklamınız Ardahan Rehberinde ücretsiz yayınlansın
    • Damal Bebeği İlanlarınızı Ücretsiz Yayınlıyoruz
    • Ardahan Rehberi Sizindir ürünlerinizi tanıtabilirsiniz.
    • Ardahan'lı Peynir Üreticileri
    • İlanlarınızı ücretsiz olarak yayınlıyoruz
    • Ardahan'lı Turizmciler, ücretsiz ilan verin
    • Ardahan Rehberinde ilan vermek ücretsizdir.

Ardahan'da Aşıklık Gelenekleri

Ardahan’da Aşıklık Geleneği

16. yüzyıldan beri izleri sürülen aşıklık geleneği sözlü edebiyatın önemli kollarından biri olup Anadolu coğrafyasının ortak hafızasında yer alır. Televizyon, radyo ve diğer iletişim araçlarının olmadığı zamanlarda hoşça vakit geçirmek, eğlenmek, toplumsal olayları değerlendirmek, savaşta ve barışta topluma rehberlik etmek, nükte yapmak, hicvetmek veya methetmek için köy kahvelerinde, zengin evlerinde, düğünlerde ve meclislerde aşıklar söz alırlardı. Aşıkların atışmaları, deyişleri ve hikayeleri yaşamda önemli bir yer tutardı. Her yörenin kendine özgü mahalli ve yöresel aşıkları vardı. Bu aşıklar içinden çıktığı toplumun dertlerini, sevinçlerini ve sorunlarını çok iyi bilir bir yerde halkın dili ve gönlü olurlardı. Aşıklık geleneğinin asırlardır yaşatıldığı yerlerin başında Ardahan-Kars gelmektedir. Aşıklık geleneği Ardahan’da hala devam etmektedir. Ardahan’ın bağrından çıkardığı şimdi aramızda yaşamayan ama hala hafızalardan silinmeyen aşıkları çoktur. Ardahan’ın bir diğer özelliği ise Çıldırlı Aşık Şenlik gibi "badeli veya hak aşıklara" sahip olmasıdır.
Ardahanlı:
Ehli İslam olan işitsin bilsin
Can sağ iken yurt vermeyiz düşmana
İsterse Uruset ne ki var gelsin
Can sağ iken yurt vermeyiz düşmana
Diyen Çıldırlı Aşık Şenlik’i

Gönül der Zülâlî vatana yeriş,
Dostlar ahvalinden suval et soruş,
Ellere yaz gelmiş, bunda neden kış,
Yaylaları karlı duman göründü.
Diyen Posoflu Zülali’yi …

Gönül der kalkıp da hicret etsem a
Yari bulak deyü niyet etsem a
Dolanıp dünyayı seyhat etsem a
Padişahtan seyyah geda yahşıdır
Diyen Hanaklı Aşık Mazlumi’yi hiç unutmadı…


Ardahan’ın Çıldır ilçesinin bağrından koparak bu toprakların hislerini tüm Türkiye’ye ve tüm dünyaya anlatan Geçtiğimiz Eylül’de aramızdan ayrılan Aşık Şeref Taşlıova’yı da hiç unutmayacak.
Onlar çoktan ebediyete intikal ettiler. Ama sözleri, hikayeleri ve anıları köylerinde yaşamaktadır. Onlardan sonra gelen çırakları ve torunları onların dörtlüklerini ve eserlerini dilden dile gönülden gönüle dolaştırırken, aynı şekilde halkın dilinde de varlığını sürdürmektedir. Ardahan Üniversitesi’nin açılmasıyla birlikte akademik düzeyde araştırmalarla daha çok gündemde tutulmaya çalışılan Aşıklık geleneği gençlere de sevdirilmeye çalışılmakta ve kuşaktan kuşağa aktarılması için uğraş verilmektedir. ARÜ İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erdoğan Altınkaynak’ın öğrencilerine aşıklık geleneğini yöre aşıklarıyla birlikte uygulamalı olarak anlatması bu durumu en iyi açıklayan örneklerden biridir.

Dede Korkut diyarı olan bölgede asırlardan beridir akıp gelen hikayeler Ardahan’da da aşıklara ilham kaynağı olmuş eski devirlerde 6-7 ay süren soğuk uzun kış gecelerinde tezek sobasının kenarına kurulan Ardahan’lıların hem eğlenerek hem de öğrenerek hayatı geçirmelerini sağlamıştır.

Ardahan’lı aşıklık geleneğini sadece nostaljik bir faaliyet değil ata kültürlerinin devamını sağlamak için de hayatta tutmaya çalışmaktadır. İstanbul başta olmak üzere büyük şehirlere ve Almanya başta olmak üzere yurtdışında bir çok ülkede çeşitli etkinliklerle Ardahan'ın aşıklık geleneği yaşatılamaya çalışılmaktadır. Kaz geceleri, köy festivalleri, şenlikler ve birçok toplantıların yanında aşıklar şöleni, aşıklar gecesi, aşıklar yarışması gibi özel etkinliklerle aşıklık ruhu canlı tutulmaya devam ettirilmektedir. Özel kanalların ve uydu yayınlarının çoğalması ile birlikte aşıklık geleneği bir nebze unutulma riskinden kurtulmaktadır.

15-20 yıl evveline kadar usta-çırak ilişkisi geleneği ile devam ettirilen aşıklık, genç nesillere öğretilme açısından ne yazık ki günümüzde zayıf bir noktadadır.
 
Göle’de aşıklar bayramı, Ardahan’da aşıklar şenliği, Çıldır’da Aşık Şenlik Anma Etkinlikleri, Posof Aşıklar Şöleni ve daha birçok etkinlikle Ardahan’da her yıl aşıkların sesi Ardahan dağlarında ve ovalarında yankılanmaya devam etmektedir.
Ardahan’da icra edilen aşıklık geleneği sadece etkinliklerle değil halkla birlikte nesilden nesile aktarılarak yaşatılması gereken bir mirastır. Çünkü aşıklık toplumumuzun köklerinden getirdiği birtakım edebi özellikleri günümüze ve geleceğe taşıyacak güçlü bir gelenektir. Bu yüzden o kaybolmadan yaşatılmalıdır.

Aaşıklık geleneğinin en önemli özelliklerinden biri de  Türk Sanat Müziğinde olduğu gibi makamlarıdır.Aşık Şenliğin Ardahan-Çıldır Aşıklık geleneğine kazandırdığı saz havaları denilen belli başlı makamlar şunladır:

Çıldır divanisi
Çıldır gözellemesi
Çıldır müxemmesi
Sultanı
Borçalı (Borçalı gözellemesi, Borçalı qaytarması olarak da bilinir)
Behmeni
Keremi şikest

Ardahan’da aşıklık geleneğine hizmet eden sayısız aşık vardır. Neredeyse Ardahan’da ve özellikle Çıldır yöresinde herkes aşık ruhludur.
Aslında her biri aşıklık geleneği ve tarihi içinde önemli bir yere sahip olan Ardahan’lı sayısız aşıklarımızdan aramızdan ayrılan veya hala aşıklık geleneğini yaşatanlardan bazılarının isimleri şunlardır:

Molla Halis (18.yy, Godamıh)
İrfani Hoca (1750)
Aşık Resul (1860, Göldalı,İrişdi)
Aslan Usta (Çıldır, 1900-1974)
Aşık Nesip
Ardahanlı Hakkı (Sarı Hakkı Efendi)
Rabatlı Aşık Çoban İsa (1898-1929)
Kamil-Kamil Erdoğan (1855-1944 Gölbelen , Urta)
Çıldırlı Kul Ahmet
Aşık Durmuş
Hanaklı Mahsuni (Molla Dursun Türk )
Hacı Murat Gökbulak (1937,Aydıngün,Gızılveren)
Aşık Hüseyin Tellioğlu (1946, Beyrehatun)
Aşık İlyas Kaya (1931, Çıldır Bozyiğit, Gehreşen)
Mansur Öztürk (1949,Baltah Köyü)
Nuri Ağdemir (1949, Kurtkale)
Aşık Sabri Şimsekoğlu (Doğruyol, Cala 1948-1990)
Durmuş Denizoğlu (1928, Gülyüzü)
Bayram Denizoğlu (1958,Gülyüzü)
Dursun Durdağı (Burhani)

Mehmet Oktay, Erkani (1949, Zinzal ,Güvenocak Köyü)
İsrafil Uzunkaya (Prut)
Faruk Erdoğan
Yener Yılmazoğlu
Yılmaz Şenlikoğlu

Burada mutlaka adını anamadığımız çok değerli aşıklarımız vardır. Biz hala yaşayanlara uzun ve sağlıklı ömürler dilerken ,ebediyete göçmüş olanları rahmetle anıyoruz. Onlar yaşayanlar tarafından yaşatılmaya devam etmektedir.
Aşıklık geleneğinin layıkıyla sonsuza dek yaşatılması dileğiyle…



Ardahan Aşıklar Festivalini inceleyin

Posof Aşıklar Şölenini inceleyin

Göle Aşıklar Bayramını inceleyin

Videolarla Aşıklık Geleneklerini İzleyin

 Ardahan aşıkları


Yorumlar - Yorum Yaz